cứ đi tiếp với con đường

Sự thật là mình rất hay bị rơi vào trạng thái tuyệt vọng và nghĩ mình kém cỏi. Đó là những lúc ốm đau bệnh tật, khi gặp trở ngại khó khăn, không thể hoàn thành mọi việc như mình mong đợi. Mình lại vật vã buồn tủi tự ti về bản thân.

Những lúc đấy, chồng mình bảo, phải yêu thương và kiên nhẫn với chính mình, chứ. Nếu không thì ai bây giờ.

Cơ thể này cũng đã cố gắng hết sức rồi. Cái bụng này cũng đã thương em lắm rồi (nên mới báo động khi em ăn bậy). Bàn tay này, đôi chân này, trí não này, đã làm việc hết sức rồi. Phải trân trọng và biết ơn chúng, chứ.

Bố mẹ mình ngày xưa đẻ mình ra có mong mình phải trở thành vĩ nhân, thành công vang dội gì đâu. Chỉ cần mình khóc e e là đã mừng lắm rồi. Mình biết ăn ngoan, biết ị tốt, biết lẫy, biết ngồi, biết đi, biết chạy, biết bập bẹ nói năng, biết cảm ơn, xin lỗi, là bố mẹ đã cảm động lắm rồi. Mình cũng nên như vậy, với cơ thể và tâm trí của mình.

Sự cố gắng không thôi chưa bao giờ là đủ cả. Chúng ta cần thêm nhiều thứ khác. Như là thời gian. Như là niềm tin. Và cả một chút may mắn.

Nên nếu hôm nay em vẫn chưa đủ khỏe khoắn, mạnh mẽ, chưa đủ tài năng, sáng tạo… thì hãy cứ đi tiếp. Phải đi đủ dài và đủ xa, thì khi ngoảnh lại mới có thể thấu hiểu chính mình được.

Vậy nên,

cứ đi tiếp với con đường
cứ yêu tiếp với niềm thương mơ hồ
cứ điên hết nỗi dại rồ
cứ ôm hết những ngày cô đơn dài

rồi sau sẽ thấy chẳng sai
rồi sau sẽ thấy chẳng ai lỡ lầm.

mùa nào thức nấy

Tính theo lịch thì hôm qua là Thu Phân. Theo quan điểm phương Đông, Thu phân (秋分) là lúc vào giữa mùa thu (chữ phân (分) nghĩa là phân chia).

Nói như vậy để biết là những ngày ăn “thả cửa” rau xanh và trái cây đã trôi đi rồi đó. Mùa hè thời tiết oi nồng, nên mình hay cự nự đòi ăn thêm chút cam hoặc bưởi vào bữa phụ. Trái cây nhiệt đới ăn vào lúc nào cũng thấy tươi mới, dễ chịu. Nhưng ăn nhiều lại thành mệt, cũng như đường mật, đồ ngọt nói chung.

Thành phố đã chào đón mùa thu bằng những đợt gió se se mỗi chiều. Vậy nên bữa cơm nhà mình cũng đang dần “dương” hơn, với cà rốt củ cải bí đỏ rau ngót cải xanh…. Và ngưu bàng.

Lâu lâu mới lại làm ngưu bàng, kể từ độ ra tết đến giờ. Anh đi chợ mua về hai cây ngưu bàng thuôn nhỏ, già củ, còn bám nguyên đất thô. Mình lui cui rửa sạch, cắt từng khúc bằng ngón tay út, áp chảo gang đáy bằng với dầu mè. Kế đó lại hòa tương tamari, dấm mơ, nước lọc rồi cứ thế đổ vào, vặn nhỏ lửa, đun 8 tiếng.

Món này làm ra thơm lựng, ai cũng thích ăn, nhưng nghe tới con số 8 giờ đồng hồ thì ai cũng chạy mất dép. Biết làm sao được, ngưu bàng rất dương mà. Cần một lượng thời gian thật lâu như vậy, để ngưu bàng chín từ từ, để nước tương và dấm mơ quyện hoà và ngấm vào từng miếng ngưu bàng từ từ. Thật từ từ.

Chuyện nấu ăn cũng giống như chuyện tình cảm. Dục tốc thì bất đạt. Cái gì mau tới thì mau đi. Cái gì càng chăm chút thì càng đáng quý.

Nên vào giữa độ mùa thu, được ngủ vùi trong không gian đượm mùi ngưu bàng ấm cúng, được sắp lên bàn ăn một đĩa nhỏ, nâu, xấu xí như củi khô, mà đặc biệt ngon lành; là thứ hạnh phúc không trải qua thì không hiểu được, không giãi bày được, không trân quý được.

nếu không đủ thời gian

Ngày xưa, mình đi làm từ 9h sáng tới 8h tối. Vào những đợt làm sự kiện hoặc đi quay thì thức đêm là chuyện bình thường. Cuối tuần rảnh rang một chút thì chỉ dành để ngủ bù, dọn nhà hoặc tụ tập nhậu nhẹt với công ty. Cuộc sống lúc nào cũng xoay vòng như vậy không có điểm dừng. Mẹ mình ngày nào cũng than thở, khó chịu vì việc mình không quan tâm đến gia đình. Càng như vậy mình lại càng mệt mỏi, càng không muốn về nhà.

Được một thời gian như thế thì mình nghỉ. Rồi gặp anh. Đó là lần đầu tiên mình được nhàn tản đi bộ trong một cánh rừng, lần đầu tiên được ăn một nồi cơm nấu kỹ lưỡng, được thấy anh nhồi bột, ủ bột, nướng thành bánh mì thơm lừng. Lần đầu tiên thấy ngưỡng mộ một người không cần kiếm nhiều tiền, mà vẫn sống hạnh phúc và an nhàn.

Hồi đầu anh hay mắng mình tội nấu ăn vội vã. Tức là mình chỉ cắm nồi cơm điện, rồi xào nấu đơn giản trong khoảng 15-20’ phải xong bữa. Anh bảo nấu hời hợt như thế làm sao ngon được. Mình vẫn cãi là vì mình không có thời gian. Thế là chàng trai đó thở dài, bảo, nếu không có thời gian thì hãy sống đơn giản hơn.

Chọn một công việc đơn giản, phù hợp với lối sống của mình. Ăn một bữa cơm đơn giản, chỉ có cơm lứt nấu từ đêm hôm trước, với muối mè và chút rau luộc. Tập vài động tác thể dục đơn giản, thay vì tới phòng tập gym. Ngủ một giấc đơn giản, thay vì lo lắng những chuyện không-có-cách-nào-thay-đổi.

Giống như mình có một căn phòng rất nhỏ. Đồ đạc chỉ có thể bày biện vô cùng hạn chế. Nếu coi đó là khổ thì sẽ thấy khổ. Nếu coi việc đó bình thường thì sẽ là cơ hội tốt để: cân nhắc kỹ lưỡng trước khi mua về, sắp xếp đồ đạc ngăn nắp gọn gàng và thêm trân trọng từng món đồ đã được-chọn để giữ lại nơi này.

Mỗi người đều có trong mình những suy nghĩ, quan điểm, cách ăn, lối sống riêng. Cho đến cùng, tất cả những việc mình làm đều nhằm gây dựng và củng cố cho điều mình tin là đúng. Nên, nếu mình không hạnh phúc với cuộc sống hiện tại, có thể mình đang lỡ ôm thêm cả những niềm tin của người khác rồi. Những thứ kiểu như kiếm bao nhiêu tiền là đủ, ăn sao cho đủ chất, sống sao mới là vui, yêu thế nào mới là đích thực.

Trong khi, những việc đó, nếu không là mình, thì mong ai hiểu được bây giờ?

lựa chọn

Thỉnh thoảng bọn mình hay được bảo là thật may mắn khi gặp được nhau. Tất nhiên, chuyện đấy may mắn thật. Anh từng bảo mình là người phù hợp nhất anh từng gặp, về mọi chuyện. Tuy nhiên, bên cạnh cái may mắn ấy, có một phần nhiều hơn, là sự lựa chọn. Nghĩa là, lựa rồi chọn.

Hai đứa đều có nhiều niềm yêu thích, điểm mạnh khác nhau. Nhưng giữa muôn vàn chiếc chìa khóa mà cuộc sống mang lại, bọn mình đã phải chọn ra thứ mình cho là đúng nhất, và đi đến cùng với nó.

Chuyện này rất quan trọng. Nếu bạn coi mọi sự đến với mình là lẽ hiển nhiên, bạn sẽ mặc kệ số phận. Nếu bạn coi đó là điều mình đã chọn, bạn sẽ dành toàn bộ sự chú tâm và nhiệt huyết cho lựa chọn ấy. Bạn sẽ không bỏ cuộc cho tới khi chạm ngưỡng cuối cùng.

Và ngay cả khi mọi chuyện không diễn ra như mong muốn, bạn cũng sẽ không hối hận.

Lựa chọn, nghĩa là lựa rồi chọn. Nghĩa là chỉ chọn một. Nghĩa là bỏ đi tất cả những phương-án khác ngoài cái “một” đấy. Nghĩa là từ bỏ, là trả giá. Cũng có nghĩa là, vô cùng đáng giá.

Câu chuyện của bọn mình, vốn không hề suôn sẻ và toàn mật ngọt như mọi người thường nghĩ. Ở trong chăn mới biết chăn có rận. Nhưng, những người sẵn sàng ở bên trong chăn, sống chung với rận, mới đủ biết người ta thương cái chăn đấy đến-nhường-nào.

Vậy nên,

Chăn bụi thì phủi, bẩn thì giặt, nắng thì phơi, mưa thì cất gọn, nhàu thì giũ, lạnh thì đắp, nóng thì gác chân…

Cứ như vậy, đi tới cùng với thứ mình đã lựa, điều mình đã chọn. Sẽ không bao giờ phải hối hận.

bạn trà

ai cần nhất nước, nhị trà
tam pha, tứ ấm
để mà
cô đơn

tôi cần trà hữu thương hơn
cùng tôi hứng chậu nước vừa mưa xong
đựng chum thời gạn nước trong
trèo non vượt thác chỉ mong suối nguồn

trần gian cám cảnh nỗi buồn
rủ nhau đi trốn giữa muôn tuần trà

từ khi trời đất sinh ra
giọt mưa rơi xuống ấp à cỏ cây
non cao ủ lớp tuyết dày
bạch shan nồng đượm vị mây núi rừng

đau thương thả giữa lưng chừng
nhấp môi chén nước là ngưng bận lòng
cùng tôi thức ấm trà mong
cùng tôi thức lại duyên trong vạn đời

ở đây còn một thảnh thơi
hồn nhiên ngồi lại với lời thương nhau

cảm ơn bạn đã thương trà
cảm ơn bạn đã thiết tha cùng mình.

bạn trà | nhược lạc

 

*tặng người pha hồng trà ngon nhất em từng uống.

chúc mừng sinh nhật.

bị ốm thì ăn gì?

Tôi bị ốm.

Một nhân vật xin phép được giấu tên thường bảo: ốm thì phải biết vì sao mình bị ốm.

Tất nhiên là tôi biết. Không cần phải thách nhà giàu húp tương. Nói chung là tại tôi ăn bậy, hay thèm đồ ngọt linh tinh này nọ. Ăn tối thì muộn, ăn xong lại mệt, sáng dậy lại uể oải. Xong rồi tập luyện không điều độ. Lại còn hay lo nghĩ linh tinh.

Tóm lại khi một cơ thể bị ốm thì có nghĩa là nó đang bị đối xử không tử tế cho lắm.

Có lẽ vì thế mà chung quanh tôi, người ta đang ốm quá trời. Thật ra ai cũng (có lúc) ốm, nhưng gần đây người ta quan tâm tới Cá hơn. Vì bọn nó ốm nhiều quá. Ốm nặng, ốm hàng loạt. Xong rồi chết.

Bọn cá ngoài biển chết. Bọn cá ở ao hồ kênh rạch chết. Đến mấy con cá còi trong bể nhà tôi cũng rủ nhau chết hết.

Tôi nghĩ, việc xuống đường biểu tình hay ngưng không ăn cá nữa, cũng giống như chuyện uống thuốc kháng sinh. Nó có thể có tác dụng ngay, nhưng không thể chữa tận gốc bệnh được. Thay vào đấy, người ta nên hiểu, và hiểu cho thật cặn kẽ: vì sao lại bị ốm?

Chữa tâm bệnh thì bao giờ cũng khó hơn thân bệnh. Vì thân gặp thuốc hay rồi cũng có thể lành, nhưng cứ giữ nguyên cách sống đó thì bệnh lại là điều khó tránh. Khi biết tôi ăn Thực Dưỡng, ai cũng hỏi tôi bị bệnh chi. Vì còn trẻ như thế, không bệnh tật gì thì chẳng ai tìm đến Thực Dưỡng. Cái đó thường chỉ được người ung thư sắp chết quan tâm mà thôi. Nhưng Thực Dưỡng không phải là phương thuốc chữa bệnh. Nó là một lối sống.

Cái Thực Dưỡng thực sự làm không phải là “đập chết ăn thịt” bọn bệnh tật, mà là ngưng-đầu-độc cơ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ thể tự-chữa-lành. Có điều, nhìn chung mọi người không nghĩ bị ốm là do lối sống của họ sai, mà đều nghĩ bệnh-tật là cái gì từ trên trời rớt xuống, như một dạng kiếp nạn hoặc nghiệp báu gì đó phải chịu đựng. Tất nhiên, không có gì nằm ngoài nhân quả, nên, ăn cái gì vào thì cho ra cái đó, sống ra sao thì nhận lại y chang. Không khác được.

Quay lại chuyện ốm. Những lúc ốm tôi thường chẳng muốn làm gì, chẳng muốn ăn gì. Tôi hay nằm một chỗ cho cơ thể nghỉ ngơi, đồng thời tự vấn xem mình đang gặp vấn đề gì, lý do ở đâu. Tôi hy vọng là người ta cũng thế. Lúc ốm không cần vội đi khám ngay, không cần lo phải uống thuốc gì, ăn cái gì cho mau khỏe.

Thay vào đó, khi bị ốm, chắc chỉ nên ăn… năn.

 

chậm lại một nhịp

tập Ki-Aikido có cái trò rất buồn cười. không cần biết bạn khỏe tới đâu, tư thế không vững, không có Ki thì đừng hòng làm được. mỗi lần tập đòn thế mà loay hoay, anh lại bảo tôi khoan đã, chậm lại một nhịp, chỉnh lại tư thế của mình.

tôi đem điều này áp dụng vào cuộc sống hàng ngày, thấy đúng.

trước khi quyết định mua một bộ quần áo, chậm lại một nhịp, hỏi mình xem “có thật cần không?”. cái trò shopping nhiều khi chỉ để cho vui, xả stress, chứ đồ mua về chất đống chẳng mấy khi mặc đến. năm ngoái tôi ra Hà Nội với 3 bộ đồ xếp trong balo, mặc hoài như vậy tới 1-2 tháng sau không mua đồ mới, mà vẫn đủ.

những thứ như giày dép, mỹ phẩm, cả sách vở và đồ ăn cũng thế. thỉnh thoảng tôi thèm bánh ngọt phát điên. nhưng phải chậm lại một nhịp, hỏi xem mình có thật đói, cơ thể mình có thật cần không. có rất nhiều thứ chúng ta ăn vào người chỉ để cho-vui, thoả mãn cơn thèm, nhưng thực ra cơ thể không hề cần đến chúng.

nước cũng vậy. trời nóng thế này thì khát quá. nhưng cứ chậm lại, uống từng ngụm nhỏ và thật nhỏ. cho tới khi nào cơ thể báo rằng nó đã nhận đủ nước rồi. nếu cứ cầm cả chai lít rưỡi lên mà tu thì không thể cảm nhận được.

tương tự như thế. đi mua hàng, trước khi nhận một cái túi nilon, nghĩ xem mình có thật cần chăng, mình cho đồ vào túi xách được chăng, mình có đem theo túi vải không? thời tiết có nóng tới mức phải bật điều hòa hay quạt hết công suất không? lúc tắm rửa hay giặt đồ thì để ý xem mình có đang hoang phí nước không? xà phòng, nước rửa bát hay bột giặt có cần thiết tới vậy không, hay là tự nhiên còn có những thứ như là bồ kết và bồ hòn lành tính hơn hẳn.

lúc chuyện trò hay tranh luận cũng thế. chậm lại một nhịp để hiểu được trọn vẹn ý đối phương, để tránh các cuộc cãi vã không cần thiết. vui chậm một nhịp, buồn chậm một nhịp, để thấy những cảm xúc hóa ra cũng thật mong manh. niềm vui thường rất ngắn, nỗi buồn không quá dài.

nhưng cái sự chậm lại không chỉ là chậm-khơi-khơi. cũng như việc chỉnh lại tư thế trong Ki-Aikido. nhiều người, trong đó có tôi, hay nghĩ rằng tư thế không vững thì chỉ việc kiễng chân lên rồi hạ xuống là được (giải thích vì sao lại thế dài dòng lắm, tập thì hiểu). nhưng không đúng. việc kiễng chân chỉ nhằm đưa ý thức xuống đầu mũi chân, để trọng tâm cơ thể dồn về phía dưới, để nhắc nhớ ta khi hạ chân xuống vẫn giữ nguyên tư thế như vậy.

có điều, ta thường quên ngay cái giây phút hạ chân. ta thường quên ngay cái giây phút chậm lại của mình. như đồ cần mua thì vẫn đẹp, túi nilon thì vẫn sẵn, nước thì vẫn mát, ngủ có điều hòa thì vẫn ngon và bột giặt thì vẫn tiện lợi vô cùng.

nên lời nhắc “chậm lại một nhịp” chỉ như cái chạm vai áo mà thôi, việc sau đó quyết định thế nào, vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào mỗi người vậy.


bản dịch tiếng Anh của chị Van Nguyen.

chuyện niềm tin

Anh trai tôi, mỗi lần đi mua nhạc cụ, loa đài, tai nghe… đều chọn đồ như sau: Nghe thử từng loại. Tới khi nào không nhận ra sự khác nhau giữa hai loại nữa, thì mua cái rẻ hơn.

Vì anh bảo, nếu không thể phân biệt được, thì bỏ ra nhiều tiền hơn là một việc vô nghĩa.

Về điểm này, tôi không thể tâm đắc hơn.

Thông thường, khi đi mua sắm, bất kể là đồ ăn, thức uống, hàng gia dụng, đồ điện tử….bạn sẽ lựa chọn theo tiêu chí nào? Thương hiệu, giá thành, bạn bè khuyên dùng…? Dù tiêu chí của mỗi người khác nhau, nhưng đa phần đều giống nhau ở “niềm tin”. Bạn tin ở thương hiệu ấy chắc chắn làm hàng tử tế, tin ở người đã giới thiệu mình đến mua, tin ở mức giá như thế thì không thể là hàng rởm được… Nhưng cái chúng ta nên tin nhất, là chính mình, thì ít ai dùng.

Mọi người thường hỏi tôi có thể đi ăn chay ở đâu, mua thực phẩm sạch chỗ nào. Thú thật rằng tôi rất ngại chỉ, vì không có chỗ nào hoàn toàn đảm bảo cả. Được cái này lại mất cái kia. Nhưng cách tốt nhất mà tôi chọn, là đem thân mình ra thử. Nếu tôi sử dụng sản phẩm nào đó và cảm thấy khó chịu, lần sau tôi sẽ không dùng nữa.

Chuyện uống trà cũng vậy. Tôi mê trà nên ngày nào cũng làm vài cữ. Tôi đã đi nhiều nơi, uống thử nhiều loại để tìm hiểu về trà. Hầu như nơi nào cũng nhận mình làm trà sạch cả. Có những sản phẩm đạt chứng nhận hữu cơ USDA. Có những đồi trà tôi ghé thăm, cam đoan rằng chỉ bón phân vi sinh, tự ủ phân chuồng… Thế mà, trà vẫn không sạch. Vì sao tôi biết được? Vì lưỡi tôi bị rộp, họng thì cứng, bụng thì đau. Cơ thể không biết nói dối, nó nhận thứ gì vào thì sẽ báo ra như vậy thôi.

Không có gì sai khi tham khảo những ý kiến, yếu tố bên ngoài trước khi quyết định làm một điều gì, mua một thứ gì. Nhưng yếu tố tiên quyết, vẫn phải là bản thân mình. Có thể bạn chưa đủ am hiểu kiến thức, độ nhạy cảm về lĩnh vực, sản phẩm nào đó; song, bạn mới là người là sử dụng, thụ hưởng hoặc chịu đựng về nó. Không ai có thể chịu trách nhiệm giùm bạn khi bạn chọn ăn một thực phẩm, uống một loại trà, kết hôn với một con người. Suy cho cùng, mọi lời khuyên đều sẽ thành vô nghĩa, nếu như bạn không cảm thấy gì.

Gần đây rộ lên câu chuyện về dầu gội bồ kết “sạch mà không sạch”. Người bán cam kết sản phẩm của họ hoàn toàn thiên nhiên, đã mang đi xét nghiệm, chứng nhận đầy đủ. Người tiêu dùng hoang mang vì nhiều người phản hồi không tốt, yêu cầu chụp ảnh xưởng sản xuất, nguồn hàng… làm bằng chứng. Có những người sợ quá, bảo chết rồi, trước giờ cả nhà đều dùng mỗi ngày, mà từ lâu lắm rồi. Nghe chuyện, tôi chỉ tò mò là: Mọi người dùng sản phẩm đó thấy như thế nào? Trả lời được câu hỏi đấy, rồi hãy tính tiếp. Nếu không cảm thấy gì đặc biệt, thì hoặc là cứ dùng, hoặc mua bồ kết về tự nấu cho yên tâm thì hơn.

Sự nhạy cảm của con người vốn là một điều hết sức bản năng. Mục đích là để bảo vệ chính mình. Nhưng càng ngày chúng ta càng sống xa rời tự nhiên, và bỏ quên năng lực này.

Ví dụ như chuyện thở. Bình thường ai chẳng thở, đều và đủ cho cơ thể hoạt động, sinh tồn. Tôi cũng luôn nghĩ như vậy, cho tới khi đi tập Ki-Aikido và được thực hành kokyu ho (hít thở). Việc này rất đơn giản: Trong tư thế ngồi quỳ seiza, nhắm mắt và hít thở một cách từ tốn. Không cần cố gắng hít sâu hoặc thở dài. Chỉ cần quan sát và đi-cùng hơi thở của mình, một cách nhẹ nhàng. Về cơ bản, chuyện này khá giống với thiền.

Nhưng có một điều, là mỗi lần ngồi kokyu ho, tôi lại ngáp. Ôi trời là ngáp, hết lần này tới lần khác, nước mắt giàn giụa. Tôi hay hỏi D. là vì sao vậy. D. bảo, bởi vì cơ thể của mình mệt quá rồi. Nhưng bình thường nó không được để tâm đúng cách. Mình cứ sống và làm việc thôi, không quan tâm đến nó. Tới khi có dịp được thảnh thơi ngồi lại, được hít thở đúng cách, cơ thể mới thư giãn toàn bộ, và thể hiện ra những cái mệt mỏi thường ngày.

Chuyện ăn cũng vậy. Ngày xưa tôi đặc biệt thích đi ăn hàng, thích cảm giác được thử nhiều món lạ. Nhưng đó chỉ là cái ngon-lạ miệng thoáng qua, chứ món ăn được nấu bằng những gì, tác động đến cơ thể thế nào, tôi không hề biết. Mãi tới khi “dở chứng, học đòi” ăn Thực Dưỡng, sử dụng ngũ cốc toàn phần, tìm nguồn thực phẩm sạch, loại bỏ mì chính, bột nêm, đường tinh luyện…. ra khỏi chế độ ăn của mình; tôi mới bắt đầu cảm thấy sự khác biệt. Lưỡi của tôi bắt đầu báo hiệu khi ăn phải đồ-bậy. Họng và bụng cũng làm loạn ngay nếu có ngày nào tôi ăn uống linh tinh. Nếu không hiểu, chúng ta có thể cho rằng đó là dấu hiệu của sức khoẻ suy yếu, hoặc chọn giải quyết bằng cách đi mua thuốc đau bụng. Nhưng nếu để tâm một chút, sẽ thấy rằng đó chỉ là “những cái ngáp dài” của cơ thể đã bị quên lãng quá lâu.

Trong Ki-Aikido, mọi vấn đề luôn xuất phát từ bản thân. Những sự vật, sự việc mà ta gặp đều chỉ là tấm gương phản chiếu cho cái bên trong ta. Nên trước khi muốn dẫn dắt bạn tập, cần phải ổn định tư thế của mình đã. Trước khi muốn chê trách một ai, hãy xem lại chính mình trước tiên. Tương tự vậy, nếu bạn không thể nhận ra điểm khác biệt giữa các loại thực phẩm, hàng hóa, hãy thẳng thắn nhìn nhận rằng: mình đã không đủ tinh tường, để chọn ra thứ tốt hơn cho bản thân. Sau đó, hãy xét tới nhà sản xuất.

Khả năng nhạy cảm của bản thân không phải tự dưng mà có. Chúng cần được quan tâm đúng mức, và rèn luyện theo năm tháng. Ba năm trước, tôi ăn mì chính, bột nêm chẳng thấy gì, giờ ăn là xác định ngay. Ba năm trước, tôi uống trà sạch-bẩn, ngon-dở không thể biết được, giờ thì vẫn blind-test hàng ngày với ông chồng. Ba năm trước, tôi không nhạy bằng bây giờ, nhưng tôi vẫn chọn đặt niềm tin vào bản thân, và phát triển nó lên. Cuộc sống thì nhiễu nhương, thế gian thì vô thường, bản thân tôi cũng có thể sai. Nhưng nếu tin vào tôi, thì có thể tự chịu trách nhiệm được. Chứ nếu tin vào một thương hiệu, một con người nào khác, rồi bỗng nhiên phát hiện ra nó không-như-mình-nghĩ, thì biết trách ai bây giờ?

Câu chuyện niềm “tin” có lẽ nên cố gắng thêm một chữ H nữa, để thành sự “tinh”. Bắt đầu từ việc để ý bát cơm mình ăn, chén trà mình uống, loại dầu gội, sữa rửa mặt, kem đánh răng mình dùng hàng ngày. Đừng ngắt cái “Ki” kết nối giữa mình và cơ thể. Chuyện đó tưởng đơn giản mà khó vô cùng. Việc ấy nghĩ hiển nhiên mà tốn rất nhiều công sức. Nhưng đáng. Vì chúng ta phải đi với cơ thể này ít ỏi cũng mấy chục năm cơ mà. Vì nếu hôm nay mình ăn đồ bậy mà không nhận ra, thì ngày mai cơ thể đổ bệnh, thậm chí bệnh nặng, cũng làm sao mà biết được.

Nhược Lạc kể chuyện |  Phạm Đ. Dũng chụp hình.

 

một chút, mỗi ngày

Có một vài sự thật như thế này:

– Chạy 21km một lúc thì dễ hơn chạy 2km, mỗi ngày.
– Tập Ki-Aikido liên tục trong 5 tiếng thì dễ hơn tập Ki 15’, mỗi ngày.
– Học tiếng Anh cấp tốc 3 tháng thì dễ hơn học 3 từ mới, mỗi ngày.
– Nhịn ăn detox 3 ngày thì dễ hơn ăn tử tế mỗi ngày, mỗi bữa cơm, mỗi miếng nhai.

Kiểu như vậy. Việc tập trung hết sức vào khoảng thời gian nhất định luôn dễ hơn việc chia nhỏ chúng ra, làm từng chút một, và đều đặn, mỗi lúc mỗi ngày.Khi tôi bắt đầu thực hành Ki-Aikido, sensei của tôi nói rằng: tập xong ngày hôm nay thì cứ quên đi, ngày mai bước lên dojo lại là một con người mới. Bởi vì ngôn ngữ của Ki-Aikido là thứ ngôn ngữ thuộc về cảm giác. Cảm giác của tư thế đứng đúng, của cơ thể vững vàng và mềm dẻo, của sự thả lỏng, của sự kết nối với bạn tập của mình. Mà phàm những thứ thuộc về cảm giác, thì thường bất định, mông lung và dễ đổi thay. Việc duy nhất để luôn cảm thấy chúng, là “gặp” chúng mỗi ngày. Như khi bạn yêu một ai đó. Để tình yêu được duy trì và lớn lên, bạn cần phải “nuôi” chúng, bằng sự quan tâm, thấu hiểu, sẻ chia và gần gụi. Mỗi ngày mỗi ngày.

Trong Ki-Aikido có một khái niệm là “tư thế đúng”. Nghĩa là, tư thế vững vàng, thoải mái và duy trì được lâu dài. Nếu bạn gồng cứng, cơ thể có vẻ trông rất khỏe, nhưng liệu bạn có thể giữ mãi tư thế như vậy được hay không. Ngược lại, nếu buông bỏ hoàn toàn, cơ thể lại rơi vào trạng thái lỏng lẻo, khi ấy chỉ cần một cú đẩy nhẹ, bạn cũng ngã nhào. Việc tập luyện, chính là không ngừng dao động giữa hai trạng thái “gồng cứng” và “lỏng lẻo”, để tìm ra điểm chính giữa chúng – trạng thái thả lỏng, vững vàng.

Đạt được trạng thái ấy, tập luyện trong trạng thái ấy, tôi gọi là “có Ki”. Nhưng Ki không đứng yên, Ki không thể “có” hoài. Cũng như con người mình luôn biến đổi, cả về thể xác và tinh thần. Nên việc duy nhất có thể làm với Ki, là tập mỗi ngày, lặp đi lặp lại mỗi ngày. Không chỉ áp dụng với đòn thế trên thảm tập, mà còn trong đời sống hàng ngày: Quét nhà, nấu cơm, rửa bát, giặt giũ, tắm chó, tưới cây…. Nói như ông sư phụ trong Karate Kid, thì, everything is kungfu. Tôi muốn chế thêm một tí, là, everyday is kungfu.

Bạn sẽ thấy điều này rõ hơn khi bắt đầu học ngôn ngữ. Có một cái app học tiếng tên là Memrise. Tiện lắm. Các bạn vào memrise.com hoặc down app về điện thoại. Nó có nhiều ngôn ngữ, chủ đề, cấp độ cho mình chọn; có hình ảnh, âm thanh dễ học dễ nhớ; có kiểm tra thường xuyên; tích điểm; kết nối bạn bè; tạo ý thức ganh đua, động lực phấn đấu. Hôm đầu tiên phát hiện ra nó, tôi sướng phát điên. Cả ngày chỉ ngồi học từ tiếng Anh và tiếng Nhật, điểm cao chới với hoa mắt chóng mặt. Được 2 tuần thì bỏ. Anh trai tôi bảo, ngu thì chết tội tình gì.

Đùa đấy, anh bảo, đặt chế độ mỗi ngày học 5’ thôi. Sau 2-3 năm cứ duy trì 5’ mỗi ngày như thế là đủ tinh thông một ngôn ngữ rồi. Chỉ 5’ ít ỏi, vừa đủ để đi tè, uống nước hoặc xem quảng cáo. Nhưng khó vô cùng.

Không biết người khác thế nào, nhưng cá nhân tôi thỉnh thoảng lại có những thời điểm “phát rồ” lên vì con người mình. Nghĩa là cảm thấy mình quá bệ rạc, lười biếng, kém cỏi, vớ vẩn, nói chung là thể loại dưới đáy xã hội. Những lúc đấy thường sẽ tự chửi rủa bản thân, sau đó ngồi lập ra một kế hoạch, một cái thời gian biểu nhìn là thấy “có ích cho xã hội” rồi. Kiểu mấy giờ dậy, làm những gì trong ngày, đặt mục tiêu 5 năm sau mình sẽ ở đâu, làm gì, đạt được thành tựu như thế nào.

Rồi thì tờ giấy sẽ được quăng vào xó tủ hoặc đem ra nhóm lò trong thời gian rất ngắn thôi.

Vì sao vậy?

Vì không đủ hiểu chính mình.

Thật ra con người mình không có nhu cầu “đại tu” như vậy đâu. Trên thực tế là nó vẫn sống được trong chừng đó năm với cái lối sống đó, nên bây giờ muốn thay đổi nó 180 độ thì không được đâu. Cũng như vậy, trên dojo, khi bạn tập của mình đang đi hướng này, mà mình muốn bẻ ngoặt sang hướng khác thì chỉ có thất bại thôi. Mà cho dù có thành công, thì cũng khiến người bạn tập đó và chính mình không cảm thấy thoải mái.

Bí quyết trong Ki-Aikido là tôn trọng Ki của đối phương, tôn trọng phương hướng của người đó, và cùng bước đi. Cũng như vậy, tôi đã nhận ra rằng chỉ cần tạo ra những thay đổi vừa đủ nhỏ, dễ và ngắn để cơ thể mình không cảm thấy áp lực.

Chẳng hạn, nếu muốn tập chạy, tôi chỉ cần cố gắng 2km mỗi ngày là đủ. Nếu muốn tập Ki ở nhà, chỉ cần bắt đầu bằng bài khởi động hoặc ngồi kokyu ho (hít thở) vào buổi tối là được. Nếu muốn học tiếng Anh, chỉ cần 3 từ mới mỗi ngày là vui.

Những chuyện đó, lúc bắt đầu nghe rất nhỏ nhặt, và cảm giác “không biết khi nào mới đạt được thành tựu”. Nhưng nếu cứ đi với nó, và chỉ đi thôi, không đặt nặng điều gì, thì một thời gian sau nhìn lại sẽ thấy nó “cũng ra gì phết đấy”.

Hơn mười năm trước tôi chỉ là một con bé lầm lì ít nói ngồi viết nhật ký. Hơn mười năm sau con bé đấy đã có thể kiếm tiền được nhờ vào việc viết, có những người thích đọc những gì nó viết và cũng có những sản phẩm nhất định của riêng mình rồi. Thành tựu lớn nhất chắc là vớt được một ông đọc thơ mình về làm chồng. *cười*

Cuối cùng, giống như cách ngày xưa bố mẹ đã rất kiên nhẫn chỉ mình tập lật, tập ngồi, tập đi, tập đánh răng mỗi ngày. Vô cùng kiên nhẫn, không quát nạt, chỉ đơn thuần là đi-cùng-con. Chúng ta cũng nên (và chỉ có thể) tôn trọng Ki của chính mình, đi cùng chính mình thật từ tốn, và lâu dài.

Nói như anh Pháp sến thì là, aimes-moi moins, mais aimes-moi longtemps. Nghĩa là, yêu em ít thôi, nhưng yêu em dài lâu.

Nhược Lạc kể chuyện | Phạm Đ. Dũng chụp hình