hồi đó

hồi đó,

nhà còn chưa có bộ ấm chén nào, ấm đun nước cũng không. hai đứa đặt luôn cái bát tô lên bếp đun nước. nước sôi liu riu thì rót vào cốc. đợi nước hơi hạ nhiệt, cho trà vào, úp cái đĩa con lên. cũng đếm giây đếm khắc như ai, rồi rót ra cái bát đựng nước chấm để uống. sáng nào dậy việc đầu tiên cũng phải làm một tuần trà như thế. vẫn còn chưa có bàn ghế gì mà ngồi cho đường hoàng, cứ đứng luôn bên cạnh bếp mà khật khà với nhau. thế mà, đó lại là những chén trà ngon lành xúc động nhất trong cuộc đời.

hồi đó,

tức là hồi bắt đầu có bộ ấm đầu tiên. nâng nâng niu niu. thức ấm thức chén. tỉ mẩn pha trà. lúc bấy làm gì có cái chuyện ấm nào pha bạch trà, ấm nào hồng trà, ấm nào trà hương. rồi chén thấp chén cao chén sứ chén đất. tất tần tật trà nào thửa được ở đâu đều cho vô bộ ấm chén đất nâu đó hết. rứa mà tối nào sau giờ cơm cũng đều đặn ngồi với nhau. đợi nước sôi, đợi nước dịu, đợi trà nở cánh, đợi người mở lời hoặc im lời bên nhau.

hồi đó,

ai muốn gặp hai đứa câu đầu tiên đều hỏi “đang ở đâu đó? có ở Hanoi không?”. là vì đi miết. đi đâu mà đi miết. hết vùng trà này tới miền đất nọ. đến đâu cũng dỡ cái tay nải màu xanh lá cây ra. bên trong có hết nào bình giữ nhiệt, ấm, chén, tống, khơi trà, khăn trà…. thậm chí cả khay trà. có lần qua Sing thấy mình lôi ra nguyên cái khay trà bằng gỗ, ông anh mình nhẹ nhàng hỏi mình có nhất thiết phải như vậy không.

hồi đó,

phát hiện ra rằng uống trà ở nhà là ngon nhứt. tức là có đủ điều kiện, đủ đồ nghề và không gian cần thiết. tức là có bếp lửa như ý, ấm đun, ấm pha, chén tống, chén quân…. quan trọng nhứt là không cần bận tâm tới bất kỳ ai, bất kỳ điều gì. miễn là hai đứa ngồi im lìm bên nhau, đứa pha đứa uống. lẳng lặng như vầy.

sau rày,

phát hiện ra uống trà ở nơi khác cũng vẫn ngon như thường. mỗi nơi, mỗi chốn, mỗi lúc, mỗi người….lại ra những kiểu ngon khác nhau. nhưng ngon nhứt, vẫn là uống ở nhà. ở nhà, không có nghĩa là ở trong cái nhà đó. mà là ở nhà mình, ở với người-nhà của mình. tức là người mà không cần nói nhiều lắm khi muốn uống trà. không cần phải bảo lấy cái ấm đó nha, không đừng lấy cái chén đó, thôi trà đó dở lắm. kiểu vậy. uống với người-nhà của mình. tức là uống với người mà chỉ nhìn nhau thôi cũng phải hiểu rằng tối nay tui buồn lắm, tui cần trà-từ-bi biết bao nhiêu.

uống với người-nhà của mình. tức là dầu khi đó mình đang ở trong nhà mình, hay trong nhà người, trước bậc hiên hay giữa đồi với núi, dùng nước mưa hay nước máy, dùng ấm đất hay ấm sứ, dùng chén cao hay chén thấp, dùng trà mộc hay ướp hương. thì mình vẫn thấy ngon. ngon nhứt.

ngon như những khoảng im lời giữa mình với nhau, hay giữa khoảng không của những cánh trà trong ấm.

Umeshi | mơ tháng tư

chén trà riêng nhất

lúc còn mở quán ở Phủ Doãn, tôi hay bày một trò chơi như thế này cho những khách trà của mình. mỗi lượt pha trà, tôi sắp ra 5 chiếc chén khác loại, rót cùng một thức trà vào, rồi đề nghị những vị khách uống thử. sau khi uống, họ sẽ nói cho tôi biết họ cảm thấy như thế nào.

ban đầu, chuyện này rất vui. mỗi người lại có những cảm nhận khác nhau về trà. có người cho rằng chén này uống vị ngọt hơn, chén kia hương lại thoát hơn. có người thích chiếc chén ánh kim loại, có người mê chén sứ trắng, lại có người chỉ ưng chiếc chén mộc thô có vết nứt dài.

nhưng sau đó, tôi bắt đầu thấy trông đợi những người có cảm vị giống như mình. chẳng hạn hồng trà rót vào chén ánh tím thì vị ngọt đằm hơn hẳn, vào chén sứ trắng lại cho hương thuần nhất trung thực. kiểu vậy. dần dà, những vị khách sau làm tôi thấy thất vọng. vì họ nói những cảm nhận rất kỳ. hoặc có người còn chẳng thấy gì khác biệt. thế là tôi bắt đầu tự hỏi vì sao, vì đâu.

rồi tôi nhận ra, có thể là vì ngay từ giây phút tôi đặt 5 chiếc chén ra trước mặt khách, tôi đã khiến họ có cảm giác bị thử, bị kiểm tra. à nó đang đánh đố vị giác của mình, nó xem mình uống trà có deep được như nó không đây mà. cái suy nghĩ ấy làm họ bị căng thẳng. việc uống trà đáng ra phải là một trải nghiệm thanh thản và dễ chịu, bỗng chốc biến thành một buổi sát hạch vô ý tứ.

việc đó khá giống với chuyện Ki-test trong Ki-Aikido. Ki-test là một hình thức giúp bạn tập kiểm tra xem tư thế của họ đã ổn chưa, tự nhiên, vững vàng chưa. nhưng đó tuyệt nhiên không phải là cách để đánh đố bạn tập, để cho họ thấy họ yếu kém như thế nào. cũng vì lẽ đó mà sensei thường xuyên nhắc chúng tôi về những chi tiết nhỏ khi tập luyện, đặc biệt khi Ki-test bạn tập. đó có thể là vị trí đứng Ki-test, cách đặt tay, vị trí chạm tay lên người bạn tập. đó có thể chỉ đơn giản là suy nghĩ của mình. nếu xuất hiện ý nghĩ thách thức ở đây, thì có thể coi việc Ki-test này sai ngay từ đầu, và trở nên hoàn toàn vô nghĩa.

tất nhiên, nói vậy không có nghĩa Ki-test là chuyện đãi bôi, xuề xoà với nhau cho xong. Ki-test vẫn có những chuẩn mực nhất định để giúp chúng ta biết mình đang như thế nào, đang ổn hay chưa ổn ở đâu để mà chỉnh sửa.

thử trà cũng vậy. thử trà cần nhiều tiêu chí cụ thể và các điều kiện đồng nhất khi muốn đưa ra một nhận định (tương đối) chính xác. ít nhất là có chung hệ quy chiếu nếu muốn thống nhất kết quả với nhau.

nhưng, vẫn phải nói, đó là câu chuyện của những buổi thi kyu, những cuộc tea-tasting. là chuyện của sensei Ki-test võ sinh, của những loại trà được pha đồng đều 3 gram – 6 phút. và ngay trong những trường hợp như vậy, kết quả vẫn chỉ mang tính tương đối, và mục đích cũng chỉ là để giúp nhau tốt lên.

còn, trong những buổi tập ở trên dojo, trong những tiệc trà mà chúng ta hiếm hoi mới được ngồi cùng nhau. chi bằng hãy tạm buông những đặc tính rõ rệt. kiểu, vị mật ong, hương đào xoài, vị nấm rừng, mùi cỏ ngái. những thức vị đó có thật trong những loại trà. nhưng, nếu anh uống thấy hương đào hương mận rõ quá, mà tôi chỉ thấy hương táo hương cam thì cũng chẳng sao. chị bạn hay ngồi uống trà với tôi, bảo, cái trà phổ nhĩ, tao uống chỉ thấy giống nước chiếu luộc.

vậy đó, mỗi người đều có chén trà của riêng mình. chén trà riêng nhất, dầu đang ngồi chung bàn cùng người khác. cảm vị đó là tuyệt đối cá nhân và không thể sẻ chia. sau nhiều năm uống trà, tôi nhận ra rằng vị grassy trong chén trà của mình nhất định khác với chén trà của chồng. và dẫu chúng tôi có cùng yêu thích silver needle vô độ, thì chỉ với riêng tôi, đó mới thực là chén trà – từ – bi.

Umeshi  | mơ tháng tư

có một sự khác biệt

có một sự khác biệt rất lớn giữa việc uống trà lúc 5 giờ sáng và 6 giờ sáng.

5 giờ sáng là lúc bạn vừa thức dậy, trời còn đương xanh. vẫn ngồi nguyên giữa đống nệm chăn êm ấm, bạn với tay nhắc ấm nước đặt lên cái bếp con. lửa liu riu, sôi nước liu riu. ngoài cửa sổ hắt vào thứ ánh sáng xanh lơ dìu dịu. bạn nhẩn nha thức một tuần hồng trà shan tuyết, rót ra cái chén tím nâu ánh ngời men kim loại. hương trà ấm tỏa ra trong lòng tay, phả trên da thịt còn ngái ngủ, đánh thức quầng mắt, bờ mi và thấm ướt môi bởi thức vị ngọt đượm sâu dày.

rồi bạn quảy túi đi chợ. bạn ra đường lúc chợ vừa họp, khi mấy bác bán rau vừa kịp xén dăm luống rau muống bên bờ ao, khi sạp đậu dưa cà lạc mới vừa bưng sắp. khi bạn vừa đi vừa lửng lơ ngắm chùm dâu da chín tới trên đầu, lửng lơ nghĩ trưa nay sẽ nấu canh khoai sọ rau muống hay mướp hương lạc giã, làm chuối om tương hay đậu hũ sốt cà.

rồi bạn trở về, thấy người bạn cùng nhà vừa thức. bạn với tay nhắc ấm nước đặt lên cái bếp con. liu riu lửa mềm, liu riu nước sôi. ngoài cửa sổ nắng đã rọi đầy thứ ánh sáng rỡ ràng ấm áp. bạn pha thêm một lần trà nữa, rót vào cái chén tím nâu óng ánh, và đặt vào lòng bàn tay ngái ngủ kia.

bạn bảo,
có một sự khác biệt rất lớn giữa việc uống trà lúc 5 giờ sáng và 6 giờ sáng,
nhỉ?

rồi người bạn cùng nhà của bạn bảo, đúng vậy. và phụng phịu rằng vì sao em không gọi anh dậy, sao lại uống trà một mình. tất nhiên bạn rằng em muốn để anh ngủ thêm. nhưng đôi khi người ta vẫn ích kỷ như thế. hoặc muốn giữ lại chút gì đấy riêng tư cho mình, hoặc muốn người kia phải giữ chút niềm nuối tiếc cùng tha thiết in như mình. in như những buổi tối mình đã nhẩm nhẩm đi ngủ sớm để ngày mai dậy sớm. lúc trời còn đương xanh.

bởi vì,
có một sự khác biệt rất lớn giữa việc uống trà lúc 5 giờ sáng và 6 giờ sáng.

sự khác biệt như pha trà 85 và 90 độ, như thưởng trà giữa lòng thủ đô và trên nương đồi, như nhai miếng cơm 80 và 100 lần, như đọc cùng một quyển sách vào năm ta 18 và 28 tuổi. những niềm bí mật thuộc về riêng ta, hoặc cả trời xanh.

Umeshi | mơ tháng tư

hojo snow jasmine 2015

snow jasmine / 碧潭飄雪 / bích đàm phiêu tuyết

thường thì, vợ mình không thích trà ướp hương hoa.

hình như trong suy nghĩ, vợ mình hay coi hương hoa như một kẻ lạ mặt, chỉ giỏi phá bĩnh mối tình của vợ và trà. no scent, no cry, ô-kê.

với một kẻ ba phải, như mình, thì (hầu như) trà nào mình cũng thích, miễn là ngon, hihi. muốn có trà ngon để pha thì không dễ, có nhiều yếu tố làm nên câu chuyện này. từ giống trà, đến nơi sinh trưởng, rồi thời tiết, rồi thời điểm thu hái, rồi thu hái nguyên liệu thế nào, rồi đến quá trình chế biến với không biết bao nhiêu biến số khác, tất cả đều thể hiện gu của người làm trà.

ướp hương hoa vào trà, tức là se duyên cho cuộc tình trà và hương hoa. và với hương hoa, ta lại phải cân nhắc thêm một loạt yếu tố về cây hoa y hệt với cây trà, quá nhiêu khê. kế đến lại phải tổ hợp một loạt yếu tố giữa trà và hoa, mình nghĩ là không dễ.

và tất nhiên vì độ phức tạp của cuộc tình này, nên hạnh phúc là câu chuyện khó kiếm, nên thường thì, vợ mình không thích trà ướp hương hoa.

nhưng vợ mình thích snow jasmine. vợ mình chả nói, nhưng mình biết thừa, mình lạ gì. lúc nào mà uống phải trà dở, vợ mình sẽ uống dặt dẹo được gần hết chén thứ ba, sau đấy sẽ bắt đầu nói lảm nhảm gì đó về tình hình chiến sự ở bhutan hay sở thích vặt đầu búp bê hồi nhỏ, rất không lan quyên. cứ gặp phải trà ngon xem, nàng lại ngồi mơ màng, hai mắt như đang nhìn về cõi xa xăm nào đó, chồng ngồi bên cạnh thì không dám ho he, chỉ dám cặm cụi pha trà rót nước.

snow jasmine ngon mà, mình cũng thích. nhấp một ngụm trà mà hương nhài lan khắp người, nhẹ nhàng và từ tốn, chả khác gì một cơn gió thu sang. thật khó tin hương nhài có thể dịu dàng đến vậy. theo ngay sau là vị lục trà xuân vùng Tứ Xuyên, tươi mới và đầy sức sống. hai thứ quyện lẫn vào nhau rồi cùng tràn khắp khoang miệng, xuống đến cổ họng rồi ngực, bụng. nhấp xong mà dư hương vẫn lảng vảng quanh người. trà này thật là sang. hẳn là lúc trước vợ mình đang lim dim ngắm một em tiểu thư khuê các nào đấy. trà này xứng đáng là một phiên bản xịn hơn của jasmine pearl.

thường thì, vợ mình không thích trà ướp hương. nên khi mình hỏi trà này có ngon không, vợ mình bèn thả một câu cụt lủn: “cũng được!”.

nhưng mình biết thừa.

springsandautumn peng feng spring 2016

bành phong [膨風] Thuỵ Tuệ xuân 2016 của springsandautumn

câu chuyện lá trà oolong chẳng may bị rầy xanh cắn, rồi người Đài Loan dùng nguyên liệu tưởng như lỗi đó làm ra một loại hồng trà đặc biệt, rồi bán sang châu Âu, rồi được nữ hoàng Anh thích, rồi được đặt tên là vẻ đẹp á đông hay đông phương mỹ nhân chắc đã quen thuộc.

sự tích này có một phiên bản dân dã hơn. ở Bắc Phố, Tân Trúc, Đài Loan có anh nông dân trồng trà. trà nhà anh bị rầy xanh cắn, anh tiếc anh không bỏ, mà vẫn làm ra một loại trà mới, anh đem đi anh bán, anh bán được giá gấp đôi bình thường, anh về anh kể cho hàng xóm nghe, hàng xóm của anh không tin, nghĩ thằng cha này sĩ diện bốc phét, thế nên trêu anh, bảo trà của anh đúng là trà “chém gió” (bành phong).

ngoài đông phương mỹ nhân hay bành phong, trà này còn có tên bạch hào, do đặc điểm trà thành phẩm vẫn còn giữ được lớp lông trắng bao quanh búp non.

tất nhiên mọi sự tích chỉ để chém gió lúc trà dư, cho đỡ buồn mồm và vui tai. nhưng mà mình khá thích các loại trà thuộc dòng trà bọ-cắn này. nghe đâu lá trà bị các bạn rầy xanh cắn xong, thì xoăn cả vòi lại, sợ vãi cả mật vàng mật đỏ, may được mấy bác làm trà hái vào rồi chế biến, tạo thành loại trà có hương vị trái cây chín và mật ong rất đặc trưng và nổi tiếng.

câu chuyện rầy xanh cắn nghe như một tai nạn, nhưng khi chủ động muốn các bạn rầy chịu cắn lại cũng không dễ dàng, đặc biệt là trên quy mô lớn, hay muốn các bạn rầy cắn lá cho đều cũng là câu chuyện hên xui. mình nghe một người từng làm loại trà này bảo: “nó cắn cho là may!”, haha. khống chế lượng rầy sao cho không quá ít cũng không quá nhiều là một việc khó khăn và cần nhiều kinh nghiệm, đây chắc cũng là một trong các lý do khiến giá loại trà này nằm ở mức cao khi so với các loại trà oolong khác.

trà này là bạn Giovanni Majer kiếm được, trà vụ xuân, nguyên liệu một búp hai lá. vẫn mang hương vị trái cây đặc trưng như đào, xoài, mật ong, nhưng nhẹ nhàng hơn trà vụ hè. trà xuân được cái hơn ở độ tươi mới, thanh thoát, nhưng mình thấy hậu vị lại kém đậm đà hơn mấy loại đông phương mỹ nhân vụ hè mình từng uống.

xét về kết cấu, trà này được đánh hương bằng than củi nên vị khói lảng bảng và độ đậm đà của vị trà rất rõ ràng, có phần hơi át đi một chút hương hoa, vị quả ở phần trên, nhưng mình thích. vợ mình thì vẫn ưng phần dưới được làm nhẹ nhàng và thanh thoát hơn. có lẽ cũng nhờ than củi nên hương vị qua từng tuần trà xuống khá từ tốn, chậm rãi, đến lần pha thứ mười vẫn cảm nhận được hương thơm nhẹ và vị ngọt của trà.

nhìn chung, mình vẫn thấy khá ngon, và mừng, vì kiếm được trà oolong uống không rộp lưỡi, đau họng cũng hơi khó


——-
[bạn nào thích tìm hiểu sâu thêm về loại trà này thì có thể tham khảo nghiên cứu này:

http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1271/bbb.60708]

[còn hứng thú với rầy xanh thì có thể đọc nghiên cứu này:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4589377/]

mộc trà dưới hiên

Cửa tiệm của chúng tôi mở cửa hàng ngày từ chín giờ sáng tới bảy giờ tối. Nhưng hôm qua tôi nói với chồng mình, hãy đóng cửa sớm một chút để về nhà, được không. Vì hôm qua là ngày trăng to. Đại để, người ta nói rằng đó ngày mặt trăng tới gần trái đất nhất, trong bảy mươi năm qua. Và rằng nó sẽ trông to hơn khoảng một phần ba và sáng hơn gấp đôi bình thường. Tôi không rõ lắm về hiện tượng siêu mặt trăng, cùng những hiện tượng thiên văn khác. Nhưng việc trăng bỗng nhiên to đẹp như thế cũng là một cái cớ tuyệt vời để chúng tôi rủ nhau đi dạo và uống trà dưới hiên.

yk6w0945

Về tới nhà thì chồng tôi quét sân, kê gạch, đặt miếng gỗ lớn làm bàn. Trong lúc đó, tôi bắc lên bếp siêu nước nhỏ và sắp thêm vài miếng bánh mứt để nhâm nhi cùng trà. So đi tính lại, chúng tôi chọn Osmanthus Oolong của HOJO. Đó là loại trà Oolong Đài Loan được ướp hương hoa mộc. Chúng tôi thường thích uống trà mộc hơn trà ướp hương. Nhưng vào một buổi tối dịu dàng như thế này, và cây hoa mộc trong vườn chúng tôi vừa trổ hoa, thì loại trà ấy thực đẹp.

yk6w0925-copy

Sắp đặt xong xuôi đâu đó, chúng tôi ngồi xuống cùng nhau. Tôi nhắc ấm nước vừa đun lên bếp nến để giữ nhiệt. Anh cắt gói trà mới, tỉ mẩn múc dần ra đĩa. Rất lâu rồi, chúng tôi mới hoàn toàn thảnh thơi uống trà cùng nhau. Những lúc thế này, khiến tôi thấy thương chồng mình hơn. Có thể cuộc sống thường nhật dễ làm mình cáu giận, chán nản và mệt mỏi vì nhau, nhưng khi buông xuống tất cả, ngồi lại bên thềm, thì chỉ còn thấy thương nhau mà thôi.

yk6w0971-copy

yk6w0973-copy

Sensei của chúng tôi nói, bí quyết để gìn giữ hạnh phúc gia đình rất đơn giản. Hãy cười nhiều hơn, và mát-xa cho nhau mỗi tối. Chúng tôi vẫn thường làm như vậy cho nhau. Như ngâm chân nước ấm và mát-xa bấm huyệt. Như uống chén trà thơm và đọc sách nhau nghe. Nhưng đôi khi chúng tôi quên. Đôi khi chúng tôi bận quá, trong một nỗi cơm áo gạo tiền, cùng những nỗi phiền muộn khác.

yk6w0935-copy

Thật may, đôi khi có những ngày trăng to, như đêm vừa qua. Để chúng tôi được từ tốn thưởng trà bên nhau. Để biết rằng trà ngon cũng cần có không gian. Đó chẳng phải là không gian của sự cầu kỳ hoa lệ, của ấm chén cao sang. Mà là không gian của sự thanh nhàn và ấm áp, của tấm lòng đủ rộng và đủ đầy cho sự yêu thương.

Umeshi – mơ tháng tư 

Mimasaka Bancha

Ngoài gốm Bizen và truyền thuyết về chú bé quả đào Momotarō (桃太郎) với món đoàn tử kê kibi-dango, Okayama còn có vùng Mimasaka, nơi sinh của Miyamoto Musashi (宮本 武蔵) – một samurai nổi tiếng của Nhật Bản.

Vùng đất Mimasaka này có một loại trà bancha rất đặc trưng, đó là Sakushuu Bancha (作州番茶). Sakushuu cũng chính là tên gọi khác của Mimasaka. Không biết có phải để thu hút khách hơn không, nhưng người ta đồn rằng hồi còn sống, Musashi rất thích uống loại trà bancha này, nên nó cũng có tên gọi khác là Musashi Bancha (武蔵番茶). Thật là có Ki, mình vừa uống xong một chén, thấy khí huyết bừng bừng, đang định múa vài đường kiếm trác tuyệt thì vợ đưa ngay cho cái chổi rễ rồi bắt ra ngoài quét sân.

Mình vốn khá thích Bancha. Biết đến trà Bancha là do tìm hiểu Thực Dưỡng – Macrobiotics, sau đó nghiên cứu thì phát hiện ra có khá nhiều loại Bancha khác nhau. Mình mua loại Mimasaka Bancha (美作番茶) này cùng nhiều loại Bancha thú vị khác như Goishicha (碁石茶), Batabatacha (cách làm khá giống với trà Phổ Nhĩ) hay Awa Bancha (阿波晩茶) từ tiệm Furyu, tiệm trà chuyên các loại Bancha.

Mimasaka Bancha được làm từ trà nguyên liệu thu hái cả lá và cọng vào trung tuần tháng 7 cho đến tháng 8, người dân vùng này bảo chỉ có trà thu hoạch vào thời gian này trong năm mới có thể cho ra thành phẩm lá trà bóng như vậy. Sau khi được thu hái, lá và cọng trà được trần trong nước sôi, sau đó được rải lên các tấm cói, rồi vừa phơi khô dưới ánh nắng mặt trời. Trong quá trình phơi khô, nước trần lá và cọng trà trước đó sẽ được tưới lên trà rồi lại để hong khô rồi lại tưới, quá trình này được lặp đi lặp lại vài lần, làm cho trà được lên men nhẹ. Sau đó, trà sẽ được đem sao khô.

Với cách làm như vậy, có thể đoán trước rằng Mimasaka Bancha sẽ có vị đậm, thơm sâu, và phần nào sẽ giống như Houjicha  (焙じ茶).

Quả vậy, cảm quan đầu tiên sau khi mở gói trà là hương thơm nồng đượm, rất đặc trưng. Cánh trà nhỏ thuôn, cỡ chừng ngón tay út của người con gái, khá mảnh so với lá trà Việt Nam. Từng lá trà vẫn giữ được vẹn nguyên hình dáng của mình, mang màu nâu sậm và hơi ánh đỏ.

Mình chọn cách pha như trên bao bì hướng dẫn, nghĩa là dùng nước sôi và để hãm trong 8 phút. Mimasaka Bancha gặp nước nóng già lại càng dậy lên mùi thơm đậm, ấm của mình. Nước trà cho màu vàng nâu sáng trong như mật ong rừng; cùng lớp vị đậm đà sâu dày hệt như lớp áo khoác bông giữa mùa đông giá. Vì Mimasaka Bancha là trà lên men, nên cũng dễ dàng nhận thấy chút vị chua thanh nhẹ nhàng trong mỗi ngụm trà.

Nếu ví chuyện thưởng trà như thử nước hoa, thì Mimasaka là một loại Bancha có nhiều lớp vị-hương đặc biệt. Nếu nốt hương đầu tiên nồng nàn quyến dụ, thì lớp hương sau lại thanh nhẹ luyến lưu. Nếu nốt vị đầu đượm nồng sâu sắc, thì lớp vị sau lại béo ngậy lạ lùng. Cứ đi qua từng lớp vị-hương đầy thi vị như vậy, thứ sau cùng đọng lại trong tâm trí mình về Mimasaka Bancha là cảm quan ấm áp như ngọn lửa hồng ủ giữa ngày đông. Vừa mạnh mẽ, rỡ ràng nhưng cũng không kém phần nhẹ nhàng, tinh tế.

Nhìn chung, mình thấy Mimasaka Bancha khá dễ uống, lại đậm đà hợp với khẩu vị người Việt. Và Mimasaka Bancha nói riêng hay Bancha nói chung cũng mang lại nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe. Đặc biệt không lo mất ngủ vì hàm lượng caffein thấp hơn các loại trà khác.

Ở Việt Nam, trà Bancha vẫn còn là khái niệm hơi lạ lẫm, đối với cả người làm trà và người uống trà. Điều ấy cũng thật đáng tiếc với loại trà nhiều tiềm năng như Bancha. Hy vọng trong tương lai, sẽ có nhiều người thấy hứng thú với Bancha và tận dụng được nguồn trà nguyên liệu dồi dào tại Việt Nam, để làm ra các sản phẩm thú vị như thế này.

Umeshi – mơ tháng tư

bạn trà

ai cần nhất nước, nhị trà
tam pha, tứ ấm
để mà
cô đơn

tôi cần trà hữu thương hơn
cùng tôi hứng chậu nước vừa mưa xong
đựng chum thời gạn nước trong
trèo non vượt thác chỉ mong suối nguồn

trần gian cám cảnh nỗi buồn
rủ nhau đi trốn giữa muôn tuần trà

từ khi trời đất sinh ra
giọt mưa rơi xuống ấp à cỏ cây
non cao ủ lớp tuyết dày
bạch shan nồng đượm vị mây núi rừng

đau thương thả giữa lưng chừng
nhấp môi chén nước là ngưng bận lòng
cùng tôi thức ấm trà mong
cùng tôi thức lại duyên trong vạn đời

ở đây còn một thảnh thơi
hồn nhiên ngồi lại với lời thương nhau

cảm ơn bạn đã thương trà
cảm ơn bạn đã thiết tha cùng mình.

bạn trà | nhược lạc

 

*tặng người pha hồng trà ngon nhất em từng uống.

chúc mừng sinh nhật.

chuyện niềm tin

Anh trai tôi, mỗi lần đi mua nhạc cụ, loa đài, tai nghe… đều chọn đồ như sau: Nghe thử từng loại. Tới khi nào không nhận ra sự khác nhau giữa hai loại nữa, thì mua cái rẻ hơn.

Vì anh bảo, nếu không thể phân biệt được, thì bỏ ra nhiều tiền hơn là một việc vô nghĩa.

Về điểm này, tôi không thể tâm đắc hơn.

Thông thường, khi đi mua sắm, bất kể là đồ ăn, thức uống, hàng gia dụng, đồ điện tử….bạn sẽ lựa chọn theo tiêu chí nào? Thương hiệu, giá thành, bạn bè khuyên dùng…? Dù tiêu chí của mỗi người khác nhau, nhưng đa phần đều giống nhau ở “niềm tin”. Bạn tin ở thương hiệu ấy chắc chắn làm hàng tử tế, tin ở người đã giới thiệu mình đến mua, tin ở mức giá như thế thì không thể là hàng rởm được… Nhưng cái chúng ta nên tin nhất, là chính mình, thì ít ai dùng.

Mọi người thường hỏi tôi có thể đi ăn chay ở đâu, mua thực phẩm sạch chỗ nào. Thú thật rằng tôi rất ngại chỉ, vì không có chỗ nào hoàn toàn đảm bảo cả. Được cái này lại mất cái kia. Nhưng cách tốt nhất mà tôi chọn, là đem thân mình ra thử. Nếu tôi sử dụng sản phẩm nào đó và cảm thấy khó chịu, lần sau tôi sẽ không dùng nữa.

Chuyện uống trà cũng vậy. Tôi mê trà nên ngày nào cũng làm vài cữ. Tôi đã đi nhiều nơi, uống thử nhiều loại để tìm hiểu về trà. Hầu như nơi nào cũng nhận mình làm trà sạch cả. Có những sản phẩm đạt chứng nhận hữu cơ USDA. Có những đồi trà tôi ghé thăm, cam đoan rằng chỉ bón phân vi sinh, tự ủ phân chuồng… Thế mà, trà vẫn không sạch. Vì sao tôi biết được? Vì lưỡi tôi bị rộp, họng thì cứng, bụng thì đau. Cơ thể không biết nói dối, nó nhận thứ gì vào thì sẽ báo ra như vậy thôi.

Không có gì sai khi tham khảo những ý kiến, yếu tố bên ngoài trước khi quyết định làm một điều gì, mua một thứ gì. Nhưng yếu tố tiên quyết, vẫn phải là bản thân mình. Có thể bạn chưa đủ am hiểu kiến thức, độ nhạy cảm về lĩnh vực, sản phẩm nào đó; song, bạn mới là người là sử dụng, thụ hưởng hoặc chịu đựng về nó. Không ai có thể chịu trách nhiệm giùm bạn khi bạn chọn ăn một thực phẩm, uống một loại trà, kết hôn với một con người. Suy cho cùng, mọi lời khuyên đều sẽ thành vô nghĩa, nếu như bạn không cảm thấy gì.

Gần đây rộ lên câu chuyện về dầu gội bồ kết “sạch mà không sạch”. Người bán cam kết sản phẩm của họ hoàn toàn thiên nhiên, đã mang đi xét nghiệm, chứng nhận đầy đủ. Người tiêu dùng hoang mang vì nhiều người phản hồi không tốt, yêu cầu chụp ảnh xưởng sản xuất, nguồn hàng… làm bằng chứng. Có những người sợ quá, bảo chết rồi, trước giờ cả nhà đều dùng mỗi ngày, mà từ lâu lắm rồi. Nghe chuyện, tôi chỉ tò mò là: Mọi người dùng sản phẩm đó thấy như thế nào? Trả lời được câu hỏi đấy, rồi hãy tính tiếp. Nếu không cảm thấy gì đặc biệt, thì hoặc là cứ dùng, hoặc mua bồ kết về tự nấu cho yên tâm thì hơn.

Sự nhạy cảm của con người vốn là một điều hết sức bản năng. Mục đích là để bảo vệ chính mình. Nhưng càng ngày chúng ta càng sống xa rời tự nhiên, và bỏ quên năng lực này.

Ví dụ như chuyện thở. Bình thường ai chẳng thở, đều và đủ cho cơ thể hoạt động, sinh tồn. Tôi cũng luôn nghĩ như vậy, cho tới khi đi tập Ki-Aikido và được thực hành kokyu ho (hít thở). Việc này rất đơn giản: Trong tư thế ngồi quỳ seiza, nhắm mắt và hít thở một cách từ tốn. Không cần cố gắng hít sâu hoặc thở dài. Chỉ cần quan sát và đi-cùng hơi thở của mình, một cách nhẹ nhàng. Về cơ bản, chuyện này khá giống với thiền.

Nhưng có một điều, là mỗi lần ngồi kokyu ho, tôi lại ngáp. Ôi trời là ngáp, hết lần này tới lần khác, nước mắt giàn giụa. Tôi hay hỏi D. là vì sao vậy. D. bảo, bởi vì cơ thể của mình mệt quá rồi. Nhưng bình thường nó không được để tâm đúng cách. Mình cứ sống và làm việc thôi, không quan tâm đến nó. Tới khi có dịp được thảnh thơi ngồi lại, được hít thở đúng cách, cơ thể mới thư giãn toàn bộ, và thể hiện ra những cái mệt mỏi thường ngày.

Chuyện ăn cũng vậy. Ngày xưa tôi đặc biệt thích đi ăn hàng, thích cảm giác được thử nhiều món lạ. Nhưng đó chỉ là cái ngon-lạ miệng thoáng qua, chứ món ăn được nấu bằng những gì, tác động đến cơ thể thế nào, tôi không hề biết. Mãi tới khi “dở chứng, học đòi” ăn Thực Dưỡng, sử dụng ngũ cốc toàn phần, tìm nguồn thực phẩm sạch, loại bỏ mì chính, bột nêm, đường tinh luyện…. ra khỏi chế độ ăn của mình; tôi mới bắt đầu cảm thấy sự khác biệt. Lưỡi của tôi bắt đầu báo hiệu khi ăn phải đồ-bậy. Họng và bụng cũng làm loạn ngay nếu có ngày nào tôi ăn uống linh tinh. Nếu không hiểu, chúng ta có thể cho rằng đó là dấu hiệu của sức khoẻ suy yếu, hoặc chọn giải quyết bằng cách đi mua thuốc đau bụng. Nhưng nếu để tâm một chút, sẽ thấy rằng đó chỉ là “những cái ngáp dài” của cơ thể đã bị quên lãng quá lâu.

Trong Ki-Aikido, mọi vấn đề luôn xuất phát từ bản thân. Những sự vật, sự việc mà ta gặp đều chỉ là tấm gương phản chiếu cho cái bên trong ta. Nên trước khi muốn dẫn dắt bạn tập, cần phải ổn định tư thế của mình đã. Trước khi muốn chê trách một ai, hãy xem lại chính mình trước tiên. Tương tự vậy, nếu bạn không thể nhận ra điểm khác biệt giữa các loại thực phẩm, hàng hóa, hãy thẳng thắn nhìn nhận rằng: mình đã không đủ tinh tường, để chọn ra thứ tốt hơn cho bản thân. Sau đó, hãy xét tới nhà sản xuất.

Khả năng nhạy cảm của bản thân không phải tự dưng mà có. Chúng cần được quan tâm đúng mức, và rèn luyện theo năm tháng. Ba năm trước, tôi ăn mì chính, bột nêm chẳng thấy gì, giờ ăn là xác định ngay. Ba năm trước, tôi uống trà sạch-bẩn, ngon-dở không thể biết được, giờ thì vẫn blind-test hàng ngày với ông chồng. Ba năm trước, tôi không nhạy bằng bây giờ, nhưng tôi vẫn chọn đặt niềm tin vào bản thân, và phát triển nó lên. Cuộc sống thì nhiễu nhương, thế gian thì vô thường, bản thân tôi cũng có thể sai. Nhưng nếu tin vào tôi, thì có thể tự chịu trách nhiệm được. Chứ nếu tin vào một thương hiệu, một con người nào khác, rồi bỗng nhiên phát hiện ra nó không-như-mình-nghĩ, thì biết trách ai bây giờ?

Câu chuyện niềm “tin” có lẽ nên cố gắng thêm một chữ H nữa, để thành sự “tinh”. Bắt đầu từ việc để ý bát cơm mình ăn, chén trà mình uống, loại dầu gội, sữa rửa mặt, kem đánh răng mình dùng hàng ngày. Đừng ngắt cái “Ki” kết nối giữa mình và cơ thể. Chuyện đó tưởng đơn giản mà khó vô cùng. Việc ấy nghĩ hiển nhiên mà tốn rất nhiều công sức. Nhưng đáng. Vì chúng ta phải đi với cơ thể này ít ỏi cũng mấy chục năm cơ mà. Vì nếu hôm nay mình ăn đồ bậy mà không nhận ra, thì ngày mai cơ thể đổ bệnh, thậm chí bệnh nặng, cũng làm sao mà biết được.

Nhược Lạc kể chuyện |  Phạm Đ. Dũng chụp hình.