chén trà riêng nhất

lúc còn mở quán ở Phủ Doãn, tôi hay bày một trò chơi như thế này cho những khách trà của mình. mỗi lượt pha trà, tôi sắp ra 5 chiếc chén khác loại, rót cùng một thức trà vào, rồi đề nghị những vị khách uống thử. sau khi uống, họ sẽ nói cho tôi biết họ cảm thấy như thế nào.

ban đầu, chuyện này rất vui. mỗi người lại có những cảm nhận khác nhau về trà. có người cho rằng chén này uống vị ngọt hơn, chén kia hương lại thoát hơn. có người thích chiếc chén ánh kim loại, có người mê chén sứ trắng, lại có người chỉ ưng chiếc chén mộc thô có vết nứt dài.

nhưng sau đó, tôi bắt đầu thấy trông đợi những người có cảm vị giống như mình. chẳng hạn hồng trà rót vào chén ánh tím thì vị ngọt đằm hơn hẳn, vào chén sứ trắng lại cho hương thuần nhất trung thực. kiểu vậy. dần dà, những vị khách sau làm tôi thấy thất vọng. vì họ nói những cảm nhận rất kỳ. hoặc có người còn chẳng thấy gì khác biệt. thế là tôi bắt đầu tự hỏi vì sao, vì đâu.

rồi tôi nhận ra, có thể là vì ngay từ giây phút tôi đặt 5 chiếc chén ra trước mặt khách, tôi đã khiến họ có cảm giác bị thử, bị kiểm tra. à nó đang đánh đố vị giác của mình, nó xem mình uống trà có deep được như nó không đây mà. cái suy nghĩ ấy làm họ bị căng thẳng. việc uống trà đáng ra phải là một trải nghiệm thanh thản và dễ chịu, bỗng chốc biến thành một buổi sát hạch vô ý tứ.

việc đó khá giống với chuyện Ki-test trong Ki-Aikido. Ki-test là một hình thức giúp bạn tập kiểm tra xem tư thế của họ đã ổn chưa, tự nhiên, vững vàng chưa. nhưng đó tuyệt nhiên không phải là cách để đánh đố bạn tập, để cho họ thấy họ yếu kém như thế nào. cũng vì lẽ đó mà sensei thường xuyên nhắc chúng tôi về những chi tiết nhỏ khi tập luyện, đặc biệt khi Ki-test bạn tập. đó có thể là vị trí đứng Ki-test, cách đặt tay, vị trí chạm tay lên người bạn tập. đó có thể chỉ đơn giản là suy nghĩ của mình. nếu xuất hiện ý nghĩ thách thức ở đây, thì có thể coi việc Ki-test này sai ngay từ đầu, và trở nên hoàn toàn vô nghĩa.

tất nhiên, nói vậy không có nghĩa Ki-test là chuyện đãi bôi, xuề xoà với nhau cho xong. Ki-test vẫn có những chuẩn mực nhất định để giúp chúng ta biết mình đang như thế nào, đang ổn hay chưa ổn ở đâu để mà chỉnh sửa.

thử trà cũng vậy. thử trà cần nhiều tiêu chí cụ thể và các điều kiện đồng nhất khi muốn đưa ra một nhận định (tương đối) chính xác. ít nhất là có chung hệ quy chiếu nếu muốn thống nhất kết quả với nhau.

nhưng, vẫn phải nói, đó là câu chuyện của những buổi thi kyu, những cuộc tea-tasting. là chuyện của sensei Ki-test võ sinh, của những loại trà được pha đồng đều 3 gram – 6 phút. và ngay trong những trường hợp như vậy, kết quả vẫn chỉ mang tính tương đối, và mục đích cũng chỉ là để giúp nhau tốt lên.

còn, trong những buổi tập ở trên dojo, trong những tiệc trà mà chúng ta hiếm hoi mới được ngồi cùng nhau. chi bằng hãy tạm buông những đặc tính rõ rệt. kiểu, vị mật ong, hương đào xoài, vị nấm rừng, mùi cỏ ngái. những thức vị đó có thật trong những loại trà. nhưng, nếu anh uống thấy hương đào hương mận rõ quá, mà tôi chỉ thấy hương táo hương cam thì cũng chẳng sao. chị bạn hay ngồi uống trà với tôi, bảo, cái trà phổ nhĩ, tao uống chỉ thấy giống nước chiếu luộc.

vậy đó, mỗi người đều có chén trà của riêng mình. chén trà riêng nhất, dầu đang ngồi chung bàn cùng người khác. cảm vị đó là tuyệt đối cá nhân và không thể sẻ chia. sau nhiều năm uống trà, tôi nhận ra rằng vị grassy trong chén trà của mình nhất định khác với chén trà của chồng. và dẫu chúng tôi có cùng yêu thích silver needle vô độ, thì chỉ với riêng tôi, đó mới thực là chén trà – từ – bi.

Umeshi  | mơ tháng tư

bình luận